Wprowadzenie

Gdy porównamy wygląd strony internetowej znanej instytucji, na przykład kanału telewizyjnego MTV, sprzed kilkunastu lat i taki, jaki oferuje dzisiaj, zobaczymy, jak długą drogę przebyły sposoby tworzenia stron WWW. Atrakcyjne wizualnie i bogate w treść multimedialną witryny zalicza się do kategorii RIA (ang. Rich Internet Application lub Rich Interactive Application).

Do ich tworzenia nie wykorzystuje się już tylko czystego języka HTML. Wspierany jest on przez JavaScript, technikę ASP.NET (aktywne strony serwerowe wykorzystujące możliwości platformy .NET) czy AJAX. Ogromną popularność zdobyła także technologia Flash, która pozwala tworzyć interaktywne animacje - najczęstsze zastosowania to galerie zdjęć, elementy reklamowe na stronach czy gry on-line.

Wydawałoby się, że rynek jest już wystarczająco nasycony i nie ma miejsca na nowe pomysły. Jednak Microsoft postanowił wykorzystać zalety opracowanego przez siebie języka XAML (ang. eXtended Application Markup Language) oraz platformy .NET w celu stworzenia produktu, który został nazwany Silverlight.

Struktura aplikacji

14 października 2008 roku Microsoft ogłosił wprowadzenie finalnej wersji Silverlight 2.0. Największą nowością w porównaniu z poprzednią jest współpraca z .NET. Dzięki temu do witryn internetowych będzie można wpleść możliwości współpracy z zasobami systemowymi. Wewnętrzna struktura aplikacji Silver-light przedstawiona jest na diagramie.

Jak widać, zawartość Silverlight nie jest opisana wyłącznie kodem XAML (język bazujący na XML o bardzo podobnej składni) - ten kod odpowiada głównie za wyświetlanie interfejsu (elementów graficznych, pól tekstowych, obiektów mutlimedialnych). Z kolei logikę działania możemy napisać na przykład w języku C#, a także każdym innym wspieranym przez .NET Framework, a następnie skompilować.

Główny moduł Silverlight wywoływany jest przez  HTML, dlatego możemy zdecydować, aby obiekt Silverlight stanowił tylko część strony, będąc na przykład odtwarzaczem wideo lub reklamą. Od momentu wprowadzenia wersji Silverlight 2.0 Microsoft Visual Studio zapisuje gotową witrynę Silverlight jako plik XAP.

Jest to zwykłe archiwum ZIP, którego zawartość możemy podejrzeć - wystarczy tylko zmienić rozszerzenie pliku. Nazwę pliku XAP zawierającego obiekt Silverlight znajdziemy w kodzie źródłowym pliku HTML przeglądanej strony WWW.

Popularność

Gdyby zadać pytanie, "Jak często odwiedził pan/pani witrynę Silverlight?", wielu internautów odpowiedziałoby, że raz, a może nawet nigdy. Gdy zapytamy z kolei o Adobe Flash, okaże się, że praktycznie każdy internauta miał czy ma stale do czynienia z witrynami flashowymi. Podobnie będzie, gdy zapytamy, czy zetknął się z JavaScript.

Te technologie zdobywały popularność przez wiele lat i trudno będzie przekonać programistów tworzących witryny do zmiany przyzwyczajeń, a użytkownicy na pewno niechętnie przyjmą konieczność instalacji kolejnej wtyczki w przeglądarce. Oczywiście zweryfikować popularność stron w Silverlight będzie można na przykład za rok, gdy witryny napisane w tej technice będą miały szansę masowo się pojawić w sieci.

Zalety i nie tylko

Microsoft promuje Silverlight jako rewolucyjną technologię. Zobaczmy, jakimi cechami się ona charakteryzuje:

• Duże możliwości multimedialne (wsparcie dla wideo HD) - ale przecież nic nie stoi na przeszkodzie, aby identyczne efekty osiągnąć w najnowszej wersji środowiska Adobe CS4.
• Teoretycznie niewymagana jest umiejętność programowania, ale wtedy nie wykorzystamy potencjału Silverlight, a witryny nie będą się niczym wyróżniały.
• Silverlight określany jest jako bezpieczny w działaniu - działa w przeglądarkowym Sandboksie, co minimalizuje ryzyko wyrządzenia szkód na komputerze. Niestety, może na nim ciążyć widmo związane z dziurami w produktach Microsoftu.
• Wykorzystanie technik .NET i obiektowych języków programowania (Visual Basic, C#, Iron Python) umożliwia szybką przesiadkę dla programistów obeznanych z tym środowiskiem. Jednocześnie ułatwia przenoszenie aplikacji na inne platformy, nawet mobilne. Microsoft planuje wsparcie dla systemu Symbian dla telefonów komórkowych.
• Silverlight to także zwiększona kontrola nad prezentowaną zawartością, między innymi dzięki DRM - jednak nie wszyscy internauci będą tym zachwyceni.
• Silverlight jest wykonywany po stronie klienta, pozwala na zminimalizowanie liczby pobieranych i wysyłanych danych. Wyświetlanie obrazu w niewielkim stopniu obciąża komputer - jednak pliki Adobe Flash także można odpowiednio zoptymalizować.
• Aplikacje Silverlight mogą być w dużym stopniu tekstowe, co ma ułatwić ich pozycjonowanie w wyszukiwarkach. Ale nawet pliki Flash można osadzić w dobrze wypozycjonowanych stronach.
• Aplikacja Silverlight może bezproblemowo współpracować i wymieniać dane z innymi elementami witryny wykonanymi za pomocą innych technik, jak ASP.NET, AJAX czy JavaScript.
• Aplikacje Silverlight łatwo zintegrować z bazami danych czy obiektami przechowywanymi lokalnie na dysku twardym komputera.

Jak widać, Silverlight pozwala na wzbogacenie stron o elementy znane dotąd tylko w aplikacjach stacjonarnych. Można tylko zadać sobie pytanie - czy użytkownicy zechcą migrować na rozwiązania całkowicie uzależniające ich od internetu. Jednocześnie widać, iż konkurencja nie śpi. Adobe cały czas rozwija swój format Flash SWF (który wykorzystywany jest nawet na witrynach Microsoftu) oraz interaktywne pliki PDF.

Expression Design pozwala na tworzenie elementów graficznych dla aplikacji Silverlight

Przykłady

Jak różnorodne mogą być witryny silverlightowe, pokazują przykłady na stronie www.silverlight.net.

Za pomocą tej techniki możemy wykonać nie tylko "zwykłą" stronę, ale także galerię internetową, stronę sklepu, prezentację przedsiębiorstwa, a nawet witrynę banku. Oprócz powyższych ważnych zastosowań Silverlight nadaje się także do tworzenia elementów rozrywkowych, takich jak gry on-line (poniżej), witryny z hostingiem filmów i muzyki.